Powiat średzki leży w środkowej części województwa wielkopolskiego na południowy wschód od Poznania. Swoim zasięgiem obejmuje pięć gmin: Dominowo, Krzykosy, Nowe Miasto nad Wartą, Zaniemyśl oraz Miasto i Gminę Środa Wlkp. Graniczy z powiatami: poznańskim, wrzesińskim, jarocińskim i śremskim. Zajmuje powierzchnię 623,18 km2, a zamieszkuje go 55.030 mieszkańców.
Powiat ma charakter rolniczo-przemysłowy. W jego południowej części przepływa uregulowana rzeka Warta. Powiat średzki to region bardzo atrakcyjny pod względem turystycznym, z urozmaiconym krajobrazem oraz bogactwem zabytków. Znajdą tu coś dla siebie zarówno miłośnicy historii, jak i osoby, które preferują aktywny wypoczynek.
Powiatowa Kolej Wąskotorowa
Jedną z najciekawszych atrakcji turystycznych powiatu średzkiego, stanowiącą zabytek techniki jest Powiatowa Kolej Wąskotorowa, o rozstawie torów 750 mm. Jej budowę rozpoczęto w 1902r. Z trasy Kobylepole – Środa Wlkp. pozostał jedynie odcinek o długości 14 km Środa Wlkp. - Zaniemyśl, na którym do dzisiaj odbywa się ruch pasażerski. Całą trasę kolejka od stacji Środa Miasto do Zaniemyśla pokonuje w ciągu 45 minut. Średzka “Ciuchcia“ regularnie kursuje tylko w okresie letnim. Obecnie grupy zorganizowane mogą zamówić przejazdy specjalne do Zaniemyśla, który oprócz uroczych okolic oferuje dodatkowe atrakcje. Do dyspozycji turystów jest zabytkowy parowóz serii Px 48, zbudowany w roku 1951, a także wagony osobowe z lat 50 - tych i odkryty wagon plenerowy. Na trasie istnieje możliwość urządzenia pikniku, ogniska i innych imprez plenerowych dla zorganizowanych grup, zakładów pracy i firm (imprezy integracyjne itp.). Powiatowa Kolej Wąskotorowa jest jedną z ostatnich w Europie, która prowadzi ruch pociągów wyłącznie trakcją parową. Warto dodać, iż w październiku 2003, na
Międzynarodowych Targach Turystycznych “Tour - Salon“, otrzymała ona tytuł
Turystycznej Perły Wielkopolski w kategorii - Atrakcja Turystyczna, a w 2005 roku cykl imprez “Atrakcje z Ciuchcią“ zdobył I miejsce w konkursie WOT na “Najlepszy Obiekt Turystyki Aktywnej w Wielkopolsce“ w kategorii Inne Obiekty.
Wszelkie informacje na temat przewozów kolejką można uzyskać w Wydziale Promocji i Integracji Europejskiej, Starostwa Powiatowego w Środzie Wlkp., przy ul. Żwirki i Wigury 1 tel./fax (0-61) 286-58-90. Zamówienia na przewozy przyjmowane są również w siedzibie Kolei przy ul. Niedziałkowskiego 25, w Środzie Wlkp.
tel. (0-61) 285-82-98. Najciekawszym i najstarszym zabytkiem Środy Wielkopolskiej jest Kolegiata farna p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Jest to budowla późnogotycka, pochodzi z lat 1423 - 1428. Wnętrze kościoła zachwyca bogatą ornamentyką, zaś szczególną uwagę warto zwrócić na późnorenesansowy ołtarz główny. Tuż obok kolegiaty zobaczyć można neogotycką dzwonnicę z XIX wieku. Na Starym Rynku warto zobaczyć średniowieczny układ ulic oraz kamieniczki senatorskie. Godnym uwagi jest także neoromański kościół poewangelicki pod wezwaniem Najświętszego Serca Jezusa w Środzie Wlkp, który został wybudowany w latach 1881 -1888.
Na terenie powiatu średzkiego znajduje się jeszcze kilka innych zabytkowych kościołów:
- kamienny, romański kościół pod wezwaniem N.M.P. Wniebowziętej w Gieczu,
- drewniany kościół p.w. Św. Jana Chrzciciela z lat 1739 - 42 w Murzynowie Kościelnym
- neogotycki kościół p.w. św. Wawrzyńca z lat 1840 - 1842 w Zaniemyślu.
- barokowy kościół pod wezwaniem Św. Michała Archanioła w Winnej Górze z 1766 r., w którym znajduje się mauzoleum gen. Jana Henryka Dąbrowskiego.
- gotycki kościół parafialny p.w. Wniebowzięcia N. M. P. w Dębnie, ufundowany w 1444 r.
Szczególną atrakcją turystyczną Zaniemyśla jest Wyspa Edwarda, położona na jeziorze Raczyńskim, na której znajduje się Domek Szwajcarski, wybudowany przez hrabiego Edwarda Raczyńskiego w latach 1817 - 1819. Jest to budowla piętrowa, o konstrukcji zrębowej, od wewnątrz ma ściany ceglane. Dachy kryte są matami słomianymi i podtrzymywane są przez słupy. Obecnie wyspa pełni rolę ośrodka wypoczynkowego. W sezonie letnim czynna jest przeprawa promowa. Warte uwagi są też dworki, pałace i muzea znajdujące się na terenie powiatu. Interesującym miejscem jest barokowy dwór w Koszutach z XVIII wieku, w którym obecnie mieści się regionalne Muzeum Ziemi Średzkiej. Wnętrza dworu zaaranżowano w taki sposób, że wyposażenie i dobór sprzętów oddaje charakter wnętrz niewielkich siedzib ziemiańskich Wielkopolski z XIX wieku. Urządzono tu stałą ekspozycję nazwaną “Mała Siedziba Ziemiańska w Wielkopolsce“. Ponadto zgromadzono tu: ceramikę kultury łużyckiej, wyroby rzemieślników średzkich, pamiątki z sejmików szlacheckich, powstań narodowych 1848 i 1863 r. oraz okupacji hitlerowskiej, a w dziale etnograficznym - stroje regionalne, hafty i instrumenty muzyczne.
Ciekawym obiektem jest neoklasycystyczny pałac w Winnej Górze z 1910 roku, powstały w wyniku przebudowy dawnego dworu - siedziby generała Jana Henryka Dąbrowskiego, który otrzymał ją z rąk Napoleona. Atrakcją pałacu jest Sala Pamięci gen. Dąbrowskiego, gdzie znajduje się zbiór pamiątek po generale oraz jeden z najwspanialszych zbiorów numizmatycznych w Polsce. Za dworem rozpościera się park z pozostałością francuskiego układu nasadzeń, symetrycznie ułożone alejki składające się z grabów i lip.
Jedną z największych atrakcji regionu jest rezerwat archeologiczny w Grodziszczku - oddział Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. W pawilonie muzealnym zobaczyć można wystawę obrazującą dzieje gieckiego grodu. Do najciekawszych eksponatów placówki należy słynny miecz z inskrypcją, hełm żelazny kryty pozłacaną blachą, a także inne militaria jak: groty czy ostrogi. Zobaczyć można także fragmenty najstarszego w Polsce dzwonu.
Usytuowanie na obrzeżach aglomeracji poznańskiej oraz bogactwo zabytków sprawiają, że powiat średzki jest miejscem atrakcyjnym i regionem pełnym uroku oraz ciekawych miejsc, które warto odwiedzić i dobrze poznać. Bogata baza noclegowo - gastronomiczna sprawia, że Środa Wlkp. jest miejscem atrakcyjnym dla turystów. Szukających latem wytchnienia nad wodą przyciąga Jezioro Średzkie, a przez cały rok można korzystać z nowoczesnej, niedawno otwartej pływalni miejskiej. Gospodarstwa agroturystyczne kuszą ofertą spokojnego wypoczynku z możliwością polowania i jazdy konnej. Odbywa się tu także wiele cyklicznych imprez kulturalnych i sportowo - rekreacyjnych.
LINKI:
1.Powiat Średzki:
www.srodawlkp-powiat.pl
2.Gmina Środa Wlkp.:
www.sroda.wlkp.pl
3.Gmina Nowe Miasto nad Wartą:
www.nowe-miasto-wie.bazagmin.pl
4.Gmina Krzykosy:
www.krzykosy.bazagmin.pl
5.Gmina Dominowo:
www.dominowo.pl
6.Gmina Zaniemyśl:
www.zaniemysl.pl
Wyślij
zapytanie » 
