W roku 1982, gdy zarządzeniem Wojewody Częstochowskiego powstał Zespół Jurajskich Parków Krajobrazowych (obecnie Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego), w granicach PGL LP Nadleśnictwa Złoty Potok utworzono dwa parki krajobrazowe: “Stawki“ (1658ha) i “Orle Gniazda“ (12947ha).

Na terenie Nadleśnictwa jest siedem rezerwatów częściowych:
- “Zielona Góra“ o powierzchni 19,66ha od roku 1953;
- “Wielki Las“ o powierzchni 32,36ha od roku 1953;
- “Kaliszak“ o powierzchni 14,64ha od roku 1953;
- “Bukowa Kępa“ o powierzchni 52,84ha od roku 1995;
- “Parkowe“ o powierzchni 159,92ha od roku 1957;
- “Ostrężnik“ o powierzchni 4,10ha od roku 1960;
- “Sokole Góry“ o powierzchni 215,95ha od roku 1953.

Rezerwaty te zostały utworzone w celu zachowania obszaru leśnego o różnych typach lasów mieszanych i sosnowych porastających, szczególnie wyróżniające się pięknym krajobrazem, fragmenty Jury Krakowsko - Wieluńskiej z charakterystycznymi wychodniami skał wapiennych uformowanych i wyżłobionych erozją w fantastyczne kształty i jaskinie.
Należy zaznaczyć, że rezerwat “Parkowe“ został utworzony zgodnie z Zarządzeniem MLiPD dopiero w 1957 roku, a już przed wojną Karol hr. Raczyński wstrzymał w tym rejonie wyrąb lasu, a nawet ograniczył wstęp do lasu.
Projektowane są rezerwaty przyrody: “Cisy Przybynowskie“, “Stawki“, “Góry Gorzkowskie“ oraz poszerzenie rezerwatu “Parkowe“.


Na terenie Nadleśnictwa znajdują się cztery użytki ekologiczne powołane w 2002r. (powtórnie):
- “Mokradła I“ o powierzchni 6,41ha;
- “Mokradła II“ o powierzchni 2,00ha;
- “Zapadliska“ o powierzchni 3,00ha;
- “Zapadliska II“ o powierzchni 28,97ha.
Chronią one naturalne zbiorowiska roślinne na torfowiskach przejściowych, ponadto stanowią miejsca pobytu i lęgu żurawi.


Obszar Nadleśnictwa leży w dorzeczu Wiercicy i niewielkiej części dorzecza Warty. Skupia się raczej w dużych kompleksach, dwa kompleksy stanowią około 60% powierzchni Nadleśnictwa. Lesistość tego rejonu wynosi 21,5%. Rzeźba terenu w PGL LP Nadleśnictwie Złoty Potok jest zróżnicowana.
Obręb leśny Olsztyn to głównie tereny równinne z wyjątkiem północnej części obrębu, Leśnictwo Zielona Góra, gdzie teren jest miejscami wypiętrzony tak jak w części południowo - wschodniej w Leśnictwie Żarki.

Obręb leśny Złoty Potok to zarówno tereny równinne, płaskie - głównie północna i środkowa część obrębu, jak również wyżynne, pofałdowane, wypiętrzone z jarami, dolinami
i płaskowyżami - występują tam wapienne wzgórza, ostańce i jaskinie. Wysokość nad poziom morza waha się w granicach od 230m npm w Leśnictwie Stawki, poprzez 400m npm
w Leśnictwie Zrębice na terenie rezerwatu “Sokole Góry“ (wzgórze “Pustelnia“), do 423m npm
w Leśnictwie Żarki w uroczysku “Czarny Kamień“.


Okres wegetacyjny trwa 210 - 220 dni, średnia roczna temperatura wynosi +7,5°C,
a średnia roczna suma opadów 702mm. Śnieg zalega przez 75 dni.

Lasy PGL LP Nadleśnictwa Złoty Potok są ostoją wielu gatunków zwierząt. Większość z nich objęte są gatunkową ochroną ścisłą lub częściową. Spotkać można m.in.: żurawie, dudka, nocka dużego, orzesznicę, dzięcioła dużego, wiewiórkę pospolitą, wydrę, Każdy z nas chciałby poobserwować chociaż przez chwilę jak żyją i co robią leśne zwierzęta. Jednakże niewprawionemu przyrodnikowi jest bardzo trudno wypatrzeć, ponieważ są one dzikie, bardzo czujne i płochliwe, jednakże uważny obserwator zawsze znajdzie trop.

Spacerując szlakami po pięknych terenach PGL LP Nadleśnictwa Złoty Potok, oprócz bogatej fauny można również spotkać bardzo rzadkie gatunki roślin. W tutejszych lasach można spotkać m.in.: warzuchę polską, storczyka szerokolistnego, storczyka plamistego, barwinka pospolitego, widłaka goździstego, rosiczkę okrogłolistną, grążela żółtego oraz buławika wielkokwiatowego.

Lasy PGL LP Nadleśnictwa Złoty Potok znajdują się w sąsiedztwie trzech miast: Częstochowa (mająca 259 135 mieszkańców), Myszków, Żarki. Obszary w zasięgu działania Nadleśnictwa to tereny gęsto zaludnione - średnio przypada 330 osób na 1 km2 jednak zaludnienie jest bardzo nierównomierne i wynosi od 1 620 osób w Mieście Częstochowa do 43 osób w Gminie Janów.

LasyPGL LP Nadleśnictwa Złoty Potok są chętnie odwiedzane przez turystów, składa się na to zarówno bliskie sąsiedztwo miast, jak również walory przyrodniczo – krajobrazowe oraz zbieractwo (grzyby, jagody, itp.). W zasięgu terytorialnym Nadleśnictwa istnieje dość dobrze rozwinięta baza noclegowa opierająca się głównie na kwaterach prywatnych, domach wycieczkowych, polach biwakowych i hotelach.

Tereny te położone są blisko miast Częstochowa i Myszków i stanowią one miejsce sobotnio - niedzielnego wypoczynku. Lasy szczególnie penetrowane przez turystów zaliczono do gospodarstwa specjalnego, są to lasy przeznaczone do masowego wypoczynku, położone wokół ośrodków wypoczynkowych oraz w ich otoczeniu, ogółem w Nadleśnictwie znajduje się 1 052,04 ha takich lasów.

W Nadleśnictwo Złoty Potok zlokalizowane następujące obiekty i urządzenia turystyczne:

Leśnictwo Kręciwilk
1.miejsce parkingu – 70a;
2.miejsce biwakowe – 70k

Leśnictwo Żarki
3.miejsce parkingu – 311f,

Leśnictwo Dziadówki
4.miejsce parkingu – 116f;
5.miejsce odpoczynku – 180h;
6.miejsce odpoczynku – 173n;
7.miejsce odpoczynku – 162a

Leśnictwo Dąbrowa
8.miejsce biwakowe –270g;
9.miejsce biwakowe – 270h;
10.miejsce odpoczynku – 263a;
11.miejsce postoju pojazdów – 293a;
12.miejsce postoju pojazdów – 274f;
13.miejsce postoju pojazdów – 252c;
14.miejsce widokowe – 274g
15.miejsce widokowe – 252d

Zrębice
16.miejsce biwakowe – 353h;
17.miejsce parkingu – 333f;
18.miejsce parkingu – 343h.
19.miejsce widokowe – 350c.


Rzeźba terenu w Nadleśnictwie Złoty Potok jest zróżnicowana. Obręb Olsztyn to tereny głównie równinne z wyjątkiem północnej części obrębu – Leśnictwo Zielona Góra – gdzie teren jest miejscami wypiętrzony oraz w części południowo – wschodniej w Leśnictwie Żarki. Obręb Złoty Potok to zarówno tereny równinne, płaskie – głównie północna i środkowa część obrębu, jak również wyżynne, pofałdowane, wypiętrzone, z jarami, dolinami i płaskowyżami. Tereny Wyżyny Częstochowskiej nazywane są „krainą skalistych wzgórz i piaszczystych pustyń”. Występują tam wapienne wzgórza, ostańce i jaskinie. Wysokość nad poziom morza waha się w granicach od 230 m n.p.m. do 423 m n.p.m.

Przez teren Nadleśnictwa przebiega szereg szlaków turystycznych:
czerwony - „Orlich Gniazd” - z Częstochowy przez Zieloną Górę, Sokole Góry, Złoty Potok, Niegowę, Mirów do Krakowa ,
niebieski - „Warowni Jurajskich” - biegnący z Mstowa przez Suliszowice, Przewodziszowice, Zawiercie do Rudawy,
żółty - „Zamonitu” - biegnący z Poraja przez Suliszowice, Dolinę Wiercicy, Niegowę, Bobolice, Kroczyce, Podzamcze do Gołonoga,
żółty - „Żarecki” - biegnący z Koziegłów przez Żarki do Przewodziszowic,
czarny - „im. Barbary Rychlik” - z Zalewu Poraj przez Sokole Góry, Olsztyn do Korwinowa,
zielony - „7 Dywizji Piechoty” - biegnący z Częstochowy przez Sokole Góry do Złotego Potoku,
zielony - biegnący z Jastrzębia - Poraj przez Sokole Góry do Olsztyna,
czerwony - z Ostreżnika przez Apolonkę do Julianki,
czerwony - „Jury Wieluńskiej” - z Częstochowy przez Mstów do Wielunia.
oraz szlaków rowerowych oraz konnych, m.in. Transjurajski Szlak Konny, Jurajskie Szlaki Rowerowe.

Nadleśnictwo korzysta z dobrych uwarunkowań do podnoszenia wiedzy leśnej wśród lokalnej społeczności, w tym dzieci i młodzieży i większość wymienionych obiektów jest już w dotychczasowej działalności edukacyjnej Nadleśnictwa brane pod uwagę.

Nadleśnictwo Złoty Potok od roku 2004 jest organizatorem dwóch konkursów cieszących się dużym zainteresowaniem.. Pierwszy –plastyczny pt. „Wiosna w lesie” jest przeznaczony dla dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym.(klasy I-III). Drugi –fotograficzny „Las w moim obiektywie” przeznaczony jest dla młodzieży z gimnazjów. Ponadto Nadleśnictwo jest współorganizatorem „Konkursu wiedzy o lesie” (wraz ze Szkołą Podstawowa nr 53 w Częstochowie) przeznaczonego dla uczniów klas IV-VI. Pracownicy Nadleśnictwa są również zapraszani jako członkowie jury w innych konkursach organizowanych przez szkoły lub instytucje np. Ligę Ochrony Przyrody –„Mój las”

Na terenie Nadleśnictwo Złoty Potok funkcjonują następujące obiekty wykorzystywane w edukacji leśnej społeczeństwa:
a)izba leśna – taką rolę pełni świetlica w budynku Nadleśnictwa. Sala wyposażona jest w sprzęt audiowizualny: telewizor, magnetowid, wieżę stereo. Ponadto w Nadleśnictwie funkcjonuje tzw. „korytarz ekologiczny” ze stałą ekspozycją trofeów myśliwskich, spreparowanych zwierząt i zielników roślin. Izba jest w trakcie uzupełniania eksponatów;
b)punkt edukacyjny przy leśniczówce w Zielonej Górze – całkowiecie odnowiona w 2006 roku wiata z ławeczkami i stolikami oraz miejscem do rozpalenia ogniska, możliwość organizacji wycieczki pieszej po ścieżce edukacyjnej „Zielona Góra” oraz do rezerwatu „Zielona Góra”;
c)Ścieżka edukacyjno-leśna w Leśnictwie Zielona Góra długości 2,0 km z rozmieszczonymi 14-toma tablicami: Tablica informacyjna, Urządzenia łowieckie, Biologia zwierząt łownych, W jaki sposób zwierzeta zaznaczają swa obecność?, Użytkowanie lasu, Rok pracy leśnika, Drzewa iglaste i liściaste, Układ piętrowy lasu, Ekosystem leśny, Czy dzięcioła boli głowa?, Las-skarbiec dóbr i pożytków, Sukcesja leśna, Jak rośnie las?, Ciekawostki z życia drzew;
d)Ścieżka edukacyjno-leśna w Poraju o długości 3,5 km z rozmieszczonymi 14-toma tablicami: Tablica informacyjna z lokalizacją obiektu, Zasady zachowania w lesie, Życie społeczne mrówek, Rośliny i ryby zalewu „Poraj”, Budowa piętrowa lasu, Zwierzęta leśne, Płazy i gady, Ptaki, Prace pielęgnacyjne w lesie, Czy dzięcioł może mieć wstrząs mózgu? Rola wody w ekosystemie, Ptaki wodne, Ochrona lasu, Różne „oblicza” grzybów, Dokarmianie zwierzyny;
e)Ścieżka edukacyjno-leśna w Leśnictwie Dziadówki o długości 2,3 km z 15 przystankami: Leśna ścieżka przyrodniczo-edukacyjna (z mapką ścieżki), Ekosystem wodny, Ptaki wodne, Rozpoznać drzewo każdy może, Jak różne bywają lasy?, Co to jest ochrona lasu?, Jak leśnicy pielęgnują las?, Zwierzęta naszych lasów, Dokarmianie zwierzyny, Rola i cechy okrajka lasu, Układ piętrowy lasu, Dzik, Fazy życia lasu, Rola lasu, Ptaki pozostające lub przylatujące na zimę.
f)Punkty edukacji leśnej: Wyłączony Drzewostan Nasienny Olszy czarnej w Leśnictwie Stawki, 3 Plantacje Nasienne, jedna Plantacyjna Uprawa Nasienna
g)Inne punkty edukacji leśnej: miejsca postoju pojazdów, miejsca odpoczynku i biwakowe, na których zamontowane są duże tablice informacyjne dotyczące zasad zachowania w lesie oraz używania ognia.
h)inne obiekty: duże tablice informacyjne umieszczone przy głównych drogach publicznych

Na terenie Nadleśnictwa Złoty Potok znajdują się również obiekty edukacji przyrodniczej innych podmiotów:
1.Ścieżki dydaktyczno – przyrodnicze utrzymywane przez Zespół Parków Krajobrazowych Województwa:
a)ścieżka przyrodniczo – dydaktyczna „Tropami tajemnic” po rezerwacie „Ostrężnik” i jego najbliższych okolicach o długości około 1,5 kilometra, propagująca walory tego terenu oraz ucząca ekologicznego zachowania i racjonalnego obcowania z przyrodą. Na trasie ścieżki znajduje się 8 przystanków: Źródła pod Ostrężnikiem, Ostańce, Jaskinia Ostrężnicka, Zamek na Ostrężniku, Kwaśna buczyna niżowa, Żyzna buczyna sudecka, Porosty, Bór sosnowy
b)ścieżka przyrodniczo – historyczna po rezerwacie „Parkowe” promująca walory przyrodnicze, historyczne i krajobrazowe doliny Wiercicy z 12 przystankami: Odkrywka wapienia skalistego, Staw „Amerykan”, Grota Niedźwiedzia, Źródło obozowe, Staw Zielony i Młyn Kołaczew, Grąd subkontynentalny, Kwaśna buczyna, Żyzna buczyna sudecka, „Osiedle Wały”, Ciepłolubna buczyna storczykowa, „Diabelskie Mosty”, Źródła Zygmunta.
c)ścieżka przyrodniczo edukacyjna w rezerwacie „Sokole Góry” z dziewięcioma przystankami dydaktycznymi: Skała Pielgrzym, Buczyna kwaśna, Schronisko w Amfiteatrze, Buczyna storczykowa, Sukcesja wtórna, Strefa ekotonu, Schronisko Pośrednie, Jaskinia Olsztyńska (wraz z możliwością zwiedzania).

Na terenie przypałacowego parku w Złotym Potoku rozmieszczona jest trasa ścieżki dydaktycznej, która pozwoli nam przybliżyć historię tego miejsca, jego walory kompozycyjne, przyrodnicze i kulturowe. Ścieżka ta składa się z 10 przystanków: Mapa parku przypałacowego w Złotym Potoku, Pałac Raczyńskich i Dworek Krasińskich, Nasadzenia parkowe, Staw Irydion, Zbiorowiska łęgowe, Stanowisko ichtiologiczne, Pożytki pszczele, Stanowisko ornitologiczne, Historia Bartnictwa, Stanowisko meteorologiczne. Na trasie ścieżki znajduje się pasieka dydaktyczna, przy której realizuje się tematy: rola pszczół w życiu człowieka, produkty pszczele i sposoby ich pozyskiwania, znaczenie produktów pszczelich, cykl biologiczny rozwoju rodziny pszczelej, podział pracy w rodzinie pszczelej, gospodarka pasieczna – sprzęt, zabiegi i higiena oraz historia pszczelarstwa. Nadleśnictwo nie korzysta z tego obiektu do celów edukacyjnych.

Ośrodek edukacyjny „Jurajska Kraina” Oddziału Biura ZPKWŚ w Złotym Potoku mieszczący się w Pałacu wybudowanym w 1856 roku przez Wincentego Krasińskiego, który był letnią rezydencją rodu Krasińskich. Dojście do Ośrodka Dydaktycznego prowadzi przez teren parku przypał

PGL LP Nadleśnictwo Złoty Potok w obecnych granicach powstało w 1972 roku z połączenia trzech Nadleśnictw: Złoty Potok, Olsztyn i Julianka, a w 1974 roku dołączono północną część Nadleśnictwa Rzeniszów.

Informacje o PGL LP Nadleśnictwie Złoty Potok

PGL LP Nadleśnictwo Złoty Potok jest jednostką przynależną do RDLP Katowice. Położone jest na terenie województwa śląskiego w zasięgu 3 miast: Częstochowa, Myszków, Żarki i 11 gmin Janów, Kamienica Polska, Mstów, Niegowa, Olsztyn, Poczesna, Poraj, Przyrów, Rędziny, Starcza, Woźniki, Żarki. Lasy Nadleśnictwa Złoty Potok skupiają się raczej w dużych kompleksach, 2 kompleksy stanowią 56 % powierzchni Nadleśnictwa, niemniej jednak w Nadleśnictwie znajduje się 134 kompleksów.
PGL LP Nadleśnictwo Złoty Potok gospodaruje na powierzchni 17 937,58 ha i jest podzielone jest na 2 obręby:
Obręb Olsztyn o powierzchni 7 916,50 ha,
Obręb Złoty Potok o powierzchni 10 021,08 ha.

Nadleśnictwo jest podzielone na 13 leśnictw. Leśnictwa Zielona Góra, Kręciwilk, Dębowiec, Poraj, Siedlec, Żarki, zlokalizowane są na terenie obrębu Olsztyn, natomiast Leśnictwa Stawki, Julianka, Dziadówki, Konstantynów, Kamienna Góra, Dąbrowa, Zrębice – w obrębie Złoty Potok.
Nadleśnictwo sprawuje nadzór nad lasami niepaństwowymi na powierzchni około 12 005 ha na zlecenie Starostw Powiatowych Częstochowa, Myszków i Zawiercie.
Położenie geograficzne lasów PGL LP Nadleśnictwa Złoty Potok przedstawia się następująco, rozciągają się one miedzy: szerokością geograficzną 50o 35’ - 50o 52‘ i długością geograficzną: 19o 05‘ - 19o 35‘
Większość lasów Nadleśnictwa znajduje się w zasięgu Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego – „Orlich Gniazd” i „Stawki”. W zasięgu Parku „Orlich Gniazd” znajduje się część obrębu Olsztyn oraz część obrębu Złoty Potok, natomiast Park „Stawki” znajduje się w obrębie Złoty Potok. Park ten znajduje się w całości na terenie PGL LP Nadleśnictwa Złoty Potok. Ogółem w Nadleśnictwie 9 520,41 ha lasów znajduje się w zasięgu ZPKWŚ, co stanowi 53 % Nadleśnictwa.
PGL LP Nadleśnictwo Złoty Potok według regionalizacji przyrodniczo – leśnej Polski położone jest w całości w VI Krainie Małopolskiej w trzech dzielnicach:
6 Dzielnicy Wyżyny Woźnicko – Wieluńskiej
8 Dzielnicy Wyżyny Krakowsko – Częstochowskiej
9 Dzielnicy Wyżyny Środkowo - Małopolskiej w Mezoregionie Jędrzejowsko – Włoszczowskim
Największa część Nadleśnictwa - 56% znajduje się w 8 Dzielnicy Wyżyny Krakowsko – Częstochowskiej.
Rzeźba terenu w PGL LP Nadleśnictwie Złoty Potok jest zróżnicowana. Obręb Olsztyn to tereny głównie równinne za wyjątkiem północnej części obrębu – Leśnictwo Zielona Góra – gdzie teren jest miejscami wypiętrzony oraz w części południowo – wschodniej w Leśnictwie Żarki. Obręb Złoty Potok to zarówno tereny równinne, płaskie – głównie północna i środkowa część obrębu, jak również wyżynne, pofałdowane, wypiętrzone, z jarami, dolinami i płaskowyżami. Tereny Wyżyny Częstochowskiej nazywane są „krainą skalistych wzgórz i piaszczystych pustyń”. Występują tam wapienne wzgórza, ostańce i jaskinie. Wysokość nad poziom morza waha się w granicach od 230 m n.p.m. w Leśnictwie Stawki (obręb Złoty Potok) do 423 m n.p.m. w Leśnictwie Żarki (obręb Olsztyn) w uroczysku Czarny Kamień poprzez 400 m n.p.m. w Leśnictwie Zrębice (obręb Złoty Potok) w rezerwacie „Sokole Góry” - wzgórze „Pustelnia”.

Hydrograficznie PGL LP Nadleśnictwo Złoty Potok należy do zlewni Odry. Lasy Nadleśnictwa leżą w dorzeczu Warty, która płynie przez zachodnią część obrębu Olsztyn. Dopływ Warty płynący przez lasy Nadleśnictwa to rzeka Wiercica, która wypływa ze źródeł w rezerwacie „Parkowe” w obrębie Złoty Potok. W obrębie Olsztyn znajduje się sztuczny zbiornik wodny - zalew w Poraju (na rzece Warcie). Pod terenem Nadleśnictwa znajduje się wielki zbiornik wód podziemnych w utworach jury górnej i kredy. Utwory jury górnej stanowią główny zbiornik wód podziemnych i wody te podlegają najwyższej ochronie, natomiast utwory kredy stanowią zbiornik wód podziemnych, które podlegają wysokiej ochronie.

Oddział:
Kościuszki 2, 42-253 Janów
woj.: śląskie
telefon: +48 34 329 11 70
faxy: +48 34 329 11 71
e-mail: zloty_potok@katowice.lasy.gov.pl
www: